W przyszłym tygodniu prezydent USA Donald Trump poleci do chińskiego Shenzhen na szczyt APEC, gdzie ma spotkać się z Xi Jinpingiem. Wizyta zbiega się z aferą wokół Jensena Huanga, ustępującego szefa Nvidii. Analitycy uważają jednak, że sprawa nie zmieni na razie kursu Waszyngtonu wobec Pekinu.
Skandal wokół szefa Nvidii
Amerykańskie władze podejrzewają, że Alice Huang, była menedżerka firmy Megaspeed, pracuje dla chińskiego wywiadu. Pod lupą jest relacja z nią Jensena Huanga, jednego z najbliższych sojuszników Trumpa w Dolinie Krzemowej. Chiny odrzucają te oskarżenia. W czwartek Nvidia ogłosiła, że Huang ustąpi ze stanowiska dyrektora generalnego.
Huang towarzyszył Trumpowi podczas majowej wizyty w Pekinie. Jego obecność miała pomóc w odblokowaniu sprzedaży chipów H200 do Chin. Teraz nie wiadomo, czy znajdzie się w kolejnej delegacji. Trump publicznie broni go i nazywa „honourable guy”, czyli uczciwym człowiekiem.
Odwilż w sprawie chipów
Huang przekonywał Waszyngton do luzowania ograniczeń w sprzedaży zaawansowanych układów do Chin. Argumentował, że szersze użycie amerykańskich technologii pomoże USA utrzymać przewagę w rozwoju sztucznej inteligencji. W grudniu 2025 roku Trump zgodził się na sprzedaż H200, drugiego pod względem mocy chipu Nvidii. 25 procent wpływów miało trafiać do rządu USA. Decyzja zapadła mimo sprzeciwu jastrzębi wobec Chin w obu partiach.
W praktyce dostawy były niewielkie. Chińskie władze wolno wydawały zgody na import, bo chciały wesprzeć krajowych producentów układów scalonych. Po wizycie w maju nie ogłoszono przełomu.
Skąd presja na twardszą politykę
Eksperci nie spodziewają się nagłego zwrotu. Gabriel Wildau z firmy doradczej Teneo ocenia, że Trump nie zamierza zakłócać obecnego zbliżenia z Chinami. Dodaje jednak, że może odczuć nowy nacisk ze strony Kongresu i jastrzębi we własnej administracji. W styczniu obie izby przejmą Demokraci. Lian Jye Su z Omdii zwraca uwagę, że twarda linia wobec Chin w sprawie AI to rzadki temat, w którym zgadzają się obie partie.
- Senatorowie Elizabeth Warren i Chris Coons poprosili o zabezpieczenie dokumentów dotyczących eksportu chipów Nvidii do Chin. Pytają o zdolność rządu do egzekwowania kontroli eksportu.
- Axios podał, że sekretarz handlu Howard Lutnick wstrzymał planowaną akcję przeciw firmom podejrzewanym o przemyt chipów do Chin.
- Z dokumentów przetargowych, do których dotarła agencja AFP, wynika, że chiński uniwersytet powiązany z wojskiem kupił H200 przez pośrednika we wrześniu i październiku.
Pekin odpiera zarzuty. Według Mao Ning z chińskiego MSZ Stany Zjednoczone „powinny przestać wymyślać takie narracje o szpiegach jako pretekst do technologicznej blokady”. Chiny deklarują jednak gotowość do realizowania ustaleń obu przywódców. Na wieść o sprawie akcje chińskich producentów procesorów graficznych, m.in. Moore Threads, MetaX i Cambricon, zdrożały o prawie 10 procent.
Co dalej i co to oznacza dla Polski
Steve Okun, analityk z Singapuru, spodziewa się wzrostu presji w przyszłym roku. Kongres mógłby przyjąć ustawę Remote Access Security Act, która ma utrudnić chińskim firmom dostęp do zaawansowanych chipów przez chmurę. Departament Handlu mógłby też objąć kontrolą eksportu Megaspeed albo wymagać licencji na chipy wysyłane do krajów takich jak Singapur czy Malezja. Według Okuna napięcia wzrosłyby wtedy w 2027 roku, ale „nie stanie się to w przyszłym tygodniu”.
Polski ta sprawa bezpośrednio nie dotyczy, bo chodzi o amerykańskie przepisy i relacje USA z Chinami. Pośrednio ma jednak znaczenie. Nvidia dostarcza układy napędzające rozwój AI na całym świecie, więc zmiany w zasadach handlu nimi mogą wpływać na dostępność i koszty tej technologii także w Europie. Kraje UE obserwują też, jak USA godzą rywalizację technologiczną z Chinami z interesami własnych firm. Na razie to jednak ocena analityków, a konkretów należy szukać dopiero po rozmowach w Shenzhen.
Źródło: Al Jazeera – „Trump heads to China amid Nvidia scandal: Will he get tougher on Beijing?”
